(ANS – Nebbiuno) – Tu hội Mẹ Vô Nhiễm tại Nebbiuno, thuộc tỉnh Novara, vùng Piedmont, đang mời gọi các bạn trẻ cùng tìm hiểu sâu hơn về những giây phút cuối đời tràn đầy hy vọng của Thánh Đaminh Savio. Lời mời gọi này đặc biệt hướng đến những người bạn của ngài – tức là những người trẻ đang sinh hoạt trong các hội đoàn mang tên ngài, cũng như các nhà giáo dục đang đồng hành và hướng dẫn các em.
Tác phẩm “Tiểu sử Đaminh Savio” do chính Cha Thánh Gioan Bosco biên soạn đã là một chuẩn mực trong suốt 110 năm qua, và từ năm 1967, tác phẩm này đã trở thành điểm khởi đầu cho những khám phá mới. Mọi người đều cảm thấy cần phải xây dựng một bản “Tiểu sử” vừa bám rễ sâu trong truyền thống, vừa mang hơi thở mới của thời hậu Công đồng: một vị thánh không chỉ để chiêm ngắm và bắt chước, mà còn là một thiếu niên bằng xương bằng thịt, cần được thấu hiểu và đón nhận.
Quá trình biên soạn này, vốn được các nhà sử học và tiểu sử học Salêdiêng khởi xướng, gần đây đã được hoàn thiện nhờ những nghiên cứu của bà Ornella Ceruti, thực hiện thay mặt cho Tu hội Mẹ Vô Nhiễm Nebbiuno.
Dự án kéo dài suốt 15 năm này đã đạt được kết quả như mong đợi nhờ được khơi nguồn từ chính trái tim của Đaminh Savio. Nếu bản “Tiểu sử” truyền thống thuật lại câu chuyện dưới góc nhìn từ trái tim của Cha Bosco trong vai trò một nhà giáo dục, thì bản “Tiểu sử” mới này lại kể câu chuyện từ chính tâm hồn của Đaminh Savio – một người trẻ luôn sống hết mình cho tình bạn.
Cuộc đời Thánh Đaminh Savio qua góc nhìn của Tu hội Mẹ Vô Nhiễm Nebbiuno
Đối với Đaminh Savio (1842-1857), không chỉ tình bạn với Chúa Giêsu và Mẹ Maria là điều sống còn, mà tình bạn với Gioan Massaglia (người vùng Marmorito, 1838-1856) cũng quan trọng không kém. Khi ấy, hai cậu bé ở tuổi 11 và 15 đã tìm thấy nơi nhau một người anh, người em quan phòng, có tầm ảnh hưởng tích cực đến tương lai của nhau. Họ đã cùng nhau mau chóng tiến tới đỉnh cao của sự thánh thiện; cùng nhau thành lập Tu hội Mẹ Vô Nhiễm – “mầm mống” của Tu hội Salêdiêng đang hình thành và là “vườn ươm” cho các ơn gọi linh mục Salêdiêng, bao gồm cả các nhà truyền giáo.
Do đó, bí quyết thực sự của Đaminh chính là kho tàng mà cậu tìm thấy khi thực hành bài học muôn thuở về những tình bạn tốt lành. Nhờ đó, người ta có thể giữ vững những ý định tốt đẹp và đạt được những mục tiêu phi thường, ngay cả khi xuất thân từ một hoàn cảnh không mấy thuận lợi.
Dù bị cản trở bởi căn bệnh phổi bẩm sinh, Đaminh vẫn có thể đi xa và tiến cao, bởi lẽ người bạn đồng hành của cậu cũng có cùng khát vọng tiến tới chức linh mục và sự thánh thiện (dưới sự bảo trợ của Cha Bosco) và cùng chia sẻ những nhân đức luân lý và thần bí tương đồng. Thêm vào đó, Massaglia còn là một người khỏe mạnh, cường tráng, đi trước Đaminh 4 năm tuổi đời và học vấn (cùng tuổi với Cagliero và Rua – những người con của Cha Bosco từ năm 1853 và là những tu sinh từ năm 1855).
Câu chuyện về Đaminh Savio không gì khác hơn là câu chuyện về tình bạn với Gioan Massaglia, bắt đầu tại Mondonio năm 1853, rồi trưởng thành và nảy nở trong năm học 1854/55 và nửa đầu năm sau đó, khi cả hai cùng sinh hoạt tại Nguyện xá của Cha Bosco. Khi nhìn vào mối dây liên kết này, mọi khung cảnh trong cuộc đời Đaminh, kể cả những giây phút cuối cùng, đều được hé mở và thấu hiểu một cách sâu sắc hơn, vì chúng mang đậm chiều kích nhân bản của một cuộc sống thực thụ.
Đoạn kết đầy cảm động
Đến cuối đời, những gì Cha Bosco tiên báo trong giấc mơ đã trở thành sự thật. Tình bạn thánh thiện khiến họ không thể tách rời cũng dẫn họ đến chỗ cùng chia sẻ căn bệnh lao phổi. Căn bệnh lây từ người bạn yếu ớt đã mang Massaglia đi chỉ trong vòng ba tháng khi cậu đang ở bên gia đình († 20/05/1856, ở tuổi 18). Sự ra đi của Massaglia chính là khởi đầu cho sự kết thúc của Savio.
Cha Bosco viết: “Trước sự mất mát người bạn chân tình, người đã nỗ lực hết mình vì lợi ích của cậu, Đaminh đã vô cùng đau buồn. Lần đầu tiên tôi thấy khuôn mặt cậu u sầu và khóc lóc thảm thiết. Cậu đã than khóc bạn mình trong nhiều ngày, và suốt thời gian còn lại, cậu luôn nhớ về bạn và nhiều lần bày tỏ ước muốn được sớm gặp lại bạn trên Thiên đàng. Niềm an ủi duy nhất của cậu là nhớ về bạn trong Chúa, đặc biệt là khi đi rước lễ, điều mà trước đây họ vẫn thường làm cùng nhau. Sự mất mát này là một đòn giáng mạnh vào trái tim non nớt của Đaminh, và sức khỏe vốn đã mong manh của cậu bị suy sụp đáng kể từ đó.”
Vào mùa hè và mùa thu năm 1856, Đaminh phải dưỡng bệnh dài ngày tại gia đình. Trong nửa đầu năm học 1856/57, cậu có mặt tại Nguyện xá nhưng không thể đến lớp đều đặn và thường xuyên phải nằm giường. Ngày 1 tháng 3 năm 1857, cậu rời nhà Cha Bosco vĩnh viễn, biết rằng mình chỉ còn cách phần thưởng mà Chúa hứa ban vài bước chân.
Cậu dành tám ngày cuối cùng tại nhà. Trong năm ngày cuối, cậu được bác sĩ phẫu thuật thăm khám và trích máu để chữa trị, và được cha sở đến ban các Bí tích cho người liệt. Dù phải trải qua những đau đớn làm kiệt quệ sức lực, Đaminh không hề đơn độc vì gia đình Savio rất đông đúc và được hàng xóm láng giềng yêu mến.
Tuy nhiên, dường như cậu vẫn cảm thấy lẻ loi, bởi người duy nhất cậu muốn có bên cạnh lúc này là người bạn đã đi trước cậu về Trời – người giờ đây chỉ có thể an ủi cậu về mặt thiêng liêng. Sự hiện diện thiêng liêng ấy trở nên hữu hình khi cậu đón nhận Chúa vào lòng qua Của Ăn Đàng – lần rước lễ cuối cùng của cuộc đời. Suốt mười tháng qua, mỗi khi kết hiệp với Chúa hoặc để lấy thêm can đảm, Đaminh thường đặt tay lên ngực mình. Cử chỉ ấy gói trọn cả một thế giới, bởi trong túi áo ngực của cậu là tất cả những gì còn lại của Gioan: bức thư từ biệt. Bức thư kết thúc bằng những lời: “Đaminh thân mến, hãy nhớ đến bạn trong Chúa với tất cả tâm hồn, nhất là khi bạn rước lễ, và hãy can đảm lên. Ý muốn thánh thiện và yêu thương của Thiên Chúa sắp chia lìa chúng ta, nhưng một ngày kia chúng ta sẽ mãi là bạn của nhau trong cõi vĩnh hằng hạnh phúc.”
Tối muộn ngày 9 tháng 3, viễn cảnh ấy đã đến rất gần. Cậu đón nhận nó với thái độ thanh thản, lúc tỉnh lúc mê. Bên giường bệnh không chỉ có người cha Carlo, mà còn có ông ngoại của Gioan Massaglia (ông Giovanni Garesio, 60 tuổi), người sẵn sàng thay thế người cha đau khổ thực hiện hai nhiệm vụ đau lòng nhất: thực hiện ý nguyện cuối cùng của cháu mình là đọc kinh dọn mình chết lành, và sau đó đến giáo xứ để khai báo và ký vào giấy chứng tử († 9/03/1857, khi vừa tròn 15 tuổi).
Để kết thúc, điều còn lại là làm sáng tỏ ý nghĩa câu nói cuối cùng của Đaminh, một câu nói ngắt quãng mà Cha Bosco đã thuật lại: “Ôi! Con đang thấy những gì đẹp đẽ quá!…”. Phản chiếu trong đôi mắt trong trẻo của cậu là một khung cảnh rất cụ thể – một kết thúc có hậu cho câu chuyện tình bạn như hai chàng trai đã giao ước trong những lá thư từ biệt. Cảnh tượng ấy được ghi lại qua những lời cuối cùng của Đaminh Savio: “Massaglia thân mến, chúng ta hãy làm thế này: ai trong chúng ta về Trời trước sẽ chuẩn bị một chỗ cho bạn mình, và khi bạn đến, người đó sẽ đưa tay ra để dẫn bạn vào nơi ở trên Thiên đàng.”
Để biết thêm thông tin hoặc nhận tài liệu giảng dạy miễn phí, vui lòng truy cập trang web: www.massagliaesavio.altervista.org hoặc liên hệ qua email: compagniaimmacolataconcezione@gmail.com
Ornella Ceruti
